12 grudzień 2009, 21:53

Kuchnia hiszpańska

Kulinarne ABC

Trudno mówić o jednej kuchni hiszpańskiej, skoro sami Hiszpanie mówią o swoim kraju w liczbie mnogiej.

Hiszpania podzielona jest na 17 autonomicznych wspólnot (m.in. Katalonia, Andaluzja, Walencja, Galicja, Kraj Basków, Madryt, obie Kastylie) i dwa miasta autonomiczne Ceuta i Melilla. Każda wspólnota posiada własną kulturę, inną tradycję, władze i budżet, często nieco odmienny język. Poczucie odrębności regionalnej jest dość silne wśród Hiszpan, co więcej, jest powodem do dumy.

    Ten wynikający z historii podział ma wpływ na zróżnicowanie kulinarne Hiszpanii. Da się tu zauważyć wpływy greckie, arabskie, włoskie i francuskie, a nawet angielskie.  Jednak istnieją pewne charakterystyczne cehcy wspólne dla całego kraju. Czy to w Katalonii, czy Kraju Basków, wszędzie używa się dużych ilości czosnku i cebuli, papryki, pomidorów, szafranu i wszelkich rodzajów ziół, migdałów oraz ukochanej oliwy z oliwek. Bardzo popularny jest także ryż i ziemniaki. Można powiedzieć, że Hiszpanie jedzą wszystko - mięsa (jagnięce, wieprzowe i z królika), drób, przeróżne ryby i owoce morza (ośmiornice, langusty i mule). Dania są mało skomplikowane, aromatyczne i naprawdę bardzo smaczne, nic dziwnego, że kuchnia hiszpańska znana jest i lubiana na całym świecie.
    W Hiszpanii można wyrożnić kuchnię wybrzeży (owoce morza, ryby i ryż) oraz kuchnię wnętrza (mięso, potrawy mączne i warzywa). Poniżej tylko niektóre, najabrdziej popularne potrawy charakterystyczne dla danych regionów.
fabada - gulasz z wędzoną wieprzowiną, boczkiem i białą fasolą z sosem pomidorowym (Asturia).
gaspacho - warzywny chłodnik, ze zmielonych pomidorów, ogórków i papryki, z dodatkiem czosnku, cebuli, oliwy z oliwek i octu z sherry (Andaluzja).
cochinillo asado - pieczone prosięta, którym do wnętrza żołądka dodaje się czosnku, cebuli, wymianku i różnych ziół (Kastylia).
bacalao - solony dorsz, duszony w sosie z czosnku, oliwy z oliwek i papryki (Kraj Basków)
paella - bardzo popularna potrawa, składająca sie z gotowanego ryżu, warzyw oraz mięsa (królika, drobiowego lub wieprzowego), przygotowywana w specjalnej, głębokiej patelni, od której wzięła swa nazwę.  Paella marinera to wersja z owocami morza, głównie krewetkami. (Walencja) Trzeba wspomnieć, że żaden hiszpański posiłek nie może się obejść bez wina. Serwowane jest bardzo różnie, z dodatkiem pokrojonych owoców i lodu (sangria), rozcieńczone wodą lub lemoniadą. Bardzo popularne jest także tinto de verano - czerwone wino z lodem, wodą sodową i wermutem oraz cydr - napój, uznawany za wino, o niskiej zawartości alkoholu, fermentowany ze świeżego soku owocowego, najczęściej jabłkowego. Warto wymienić to wino Rioja, Ribera del Duero, Montsant oraz Jerez.          
Hiszpanie znają się także na mocniejszych trunkach, a mianowicie brandy. Zwane koniakiem, sporządza się je w drodze destylacji wina gronowego. Hiszpańskie brandy mają delikatny, słodki i niepowtarzalny smak, co zawdzięczają specyficznemu procesowi ich produkcji, zwanym solera. Najbardziej znane to Jerez, Soberano Gonzalez, Cardenal Mendoza, Torres, Veterano do Lepanto i Solera Gran Reserva. Popularne są również hiszpańskie sherry (fino, oloroso), czyli bardzo aromatyczne, wzmacniane wina.

Słowniczek:

chorizo - pikantne kiełbaski z wieprzowiny, z dodatkiem czosnku, papryki i pieprzu.
tapas - drobne przystawki, podawane w barach do alkoholu (zwykle kanapki z wędliną, ale również smażone krowie ucho, krewetki, oliwki). Pomysł wziął sie z Andaluzji (obecnie popularny w całej Hiszpanii), gdzie plasterka szynki lub kawałka chleba używano do przykrycia szklanek z winem, by uchronić je przed muchami -  po hiszpańsku tapa to pokrywka. Z czasem właściciele barów tapas zaczęli wykorzystywać jako zachętę dla kilentów i urozmaicać.
churros - mączne paluszki smażone na głębokim oleju, podawane do kawy.
tortilla - omlet z jajek, ziemnikaków, cebuli i innych warzyw, czasem z dodatkiem mięsa.
pintxos - baskijski odpowiednik tapas
pan tumaca – pieczone kromki chleba, tosty skropione oliwą i nasmarowane czosnkiem oraz rozgniecionym pomidorem.

Kuchnia hiszpańska - przepisy